Budget over aan het eind van het jaar

Je kijkt naar je budgetoverzicht en vraagt je af of je op koers ligt. Misschien heb je dit jaar een hogere toekenning gekregen, misschien viel de zorg mee. Dan komt vanzelf de vraag hoeveel er aan het eind van het jaar overblijft, en of dat erg is. Daar is geen vast getal voor, want een bedrag op je pgb zegt op zichzelf weinig. Het hangt ervan af waar die ruimte nog voor nodig is.

Bij een pgb vanuit de Wlz vervalt wat er aan het einde van het budgetjaar overblijft, dus vrijblijvend is de vraag niet. Hieronder staat hoe je hem beantwoordt.

Wat overblijft, vervalt

Aan het einde van je budgetjaar vervalt het budget dat je niet hebt gebruikt. Het gaat niet mee naar het volgende jaar en staat in januari niet extra voor je klaar. Dat maakt overhouden iets anders dan sparen. Maar het betekent niet dat elk bedrag dat er nu nog staat te veel is, want wat er in oktober op je pgb staat is voor een deel gewoon nog nodig.

Niet elk restant is hetzelfde

Er staat vandaag een bedrag op je pgb. Wat dat bedrag betekent, hangt af van drie vragen. Hoeveel zorg komt er dit jaar nog bij, want een jaar loopt zelden precies zoals je het in januari had bedacht. Heb je je verantwoordingsvrije bedrag al opgenomen, of moet daar nog ruimte voor overblijven. En wat blijft er over als je die twee eraf haalt.

Dat laatste bedrag is wat naar verwachting werkelijk ongebruikt blijft. Bij de een is dat nul, bij de ander een paar duizend euro. Wat het bij jou is, weet je pas als je vooruitrekent.

Een pgb is geen bedrag dat je voor 31 december moet opmaken. Het budget is er voor de zorg die je nodig hebt. Heb je die zorg gehad en blijft er iets over, dan is dat geen fout die je hebt gemaakt. Eén uitzondering: krijg je een toeslag of meerzorg, dan kan je zorgkantoor verwachten dat je het hele budget aan zorg besteedt. Dat verschilt per zorgkantoor, dus vraag het na bij het jouwe.

Het verantwoordingsvrije bedrag

In 2026 is het verantwoordingsvrije bedrag 1,5 procent van je totale pgb, met een minimum van 250 euro en een maximum van 1.250 euro per jaar. Loopt je pgb maar over een deel van het jaar, dan gaat dat bedrag naar rato omlaag. Je hoeft niet te laten zien waar je het aan besteedt. Het is bedoeld voor kleine uitgaven die je niet vanuit je pgb kunt betalen, zoals telefoonkosten, postzegels of een presentje voor je zorgverlener.

De voorwaarde is dat er dat jaar al zorg uit je pgb is betaald. Is dat zo, dan kun je het bedrag in de loop van het budgetjaar opvragen, in één keer of in delen. Wachten tot december hoeft dus niet. Zorgkantoren raden dat wel aan, tot duidelijk is dat je uitkomt, maar dat is een advies en geen voorwaarde. Opvragen kan tot je budget over dat jaar definitief is vastgesteld.

Hoeveel ruimte je ervoor moet aanhouden hangt af van de hoogte van je budget. Dat reken je zo uit.

Hoeveel ruimte je nog nodig hebt tot december

Wat er vandaag op je pgb staat, vertelt je niet of je uitkomt. Daarvoor leg je twee dingen naast elkaar: je verantwoordingsvrije bedrag, en de ruimte die je overhoudt als je je huidige kosten doortrekt tot het einde van het jaar.

Je verantwoordingsvrije bedrag

Heb je bijvoorbeeld een jaarbudget van 70.000 euro, dan is 1,5 procent daarvan 1.050 euro. Dat valt tussen de 250 en 1.250 euro, dus je verantwoordingsvrije bedrag is 1.050 euro.

Je verwachte ruimte

Stel dat het 1 oktober is en er nog drie maanden voor je liggen. Er is dit jaar tot nu toe 49.500 euro van je budget afgegaan, dus er staat nog 20.500 euro op je pgb. Je zorgkosten liggen de laatste maanden rond de 5.500 euro per maand, en dat verwacht je ook voor de rest van het jaar.

Je verwachte ruimte van 4.000 euro is ruim meer dan de 1.050 euro die je voor je verantwoordingsvrije bedrag nodig hebt. De 2.950 euro die daarna overblijft is nog geen overschot. Dat wordt het pas wanneer je weet dat er dit jaar geen zorg meer bijkomt waarvoor je die ruimte wilt aanhouden.

Twee dingen om mee te nemen in die berekening. Heb je een zorgverlener met een arbeidsovereenkomst, houd er dan rekening mee dat werkgeverslasten bovenop het brutoloon meetellen in wat er van je pgb af gaat; reken je daar niet mee, dan valt je verwachte ruimte tegen. En komt je verwachte ruimte lager uit dan je verantwoordingsvrije bedrag, dan blijft dat bedrag mogelijk niet volledig beschikbaar, want de zorg die je nog nodig hebt gaat voor. Hoe eerder in het jaar je dit doorrekent, hoe meer je er nog mee kunt.

Hoe je budget voor volgend jaar wordt vastgesteld, gebeurt sinds 1 januari 2025 in een gesprek met het zorgkantoor over je zorgvraag, in plaats van automatisch op basis van een vast basisbedrag. Rijksoverheid legt uit wat dat inhoudt.

Weten waar je ruimte voor is

Een bedrag dat op je pgb staat is geen getal met één betekenis. Zolang je weet welk deel je nog denkt nodig te hebben, welk deel je aanhoudt voor je verantwoordingsvrije bedrag en welk deel waarschijnlijk blijft staan, weet je genoeg. Niet om precies op nul uit te komen, maar om in december niet voor verrassingen te staan.

Kom je juist tekort in plaats van dat je overhoudt? Dan is de berekening bijna hetzelfde, maar met een ander teken. Zo bereken je hoeveel je tekortkomt.

Bronnen

• Aanvragen van een pgb bij het zorgkantoorPer Saldo (pgb.nl), over het vervallen van restbudget bij een Wlz-pgb.
• Verantwoordingsvrij bedragVGZ Zorgkantoren.
• Verantwoordingsvrij bedragZilveren Kruis Zorgkantoor.
• Verantwoordingsvrij bedragSVB.
• JaarovergangMenzis Zorgkantoor.
• Persoonsgebonden budget op maatRijksoverheid.